Moneta okolicznościowe o nominale 5 zł z serii Odkryj Polskę : Księży Młyn
Wysyłka do 3 dni.
Kraj: Polska
Nominał: 5 zł
Metal: pierścień MN25 ; rdzeń CuAl6Ni2
Stempel: zwykły
Średnica: 24 mm
Waga: 6,54 g
nakład : 1200000 szt.
Księży Młyn to dawna część Łodzi położona nad rzeką Jasień. Od XV wieku stał tu młyn łódzkiego proboszcza. Na początku XIX wieku na miejscu młyna zbudowano przędzalnię napędzaną kołem wodnym. W 1872 r. zniszczoną przędzalnię wraz z gruntami młyńskimi zakupił najsławniejszy i zarazem największy polski fabrykant Karol Wilhelm Scheibler.
Urodził się 1 X 1820 r. w Monschau w Nadrenii. Po ukończeniu szkoły poznał produkcję w najważniejszych ośrodkach przemysłowych Europy i od 1843 r. był przedstawicielem angielskich firm na kontynencie. W 1848 r. przyjechał na teren Królestwa Polskiego, do Ozorkowa, gdzie został dyrektorem przędzalni. Od 1853 r. Scheibler mieszkał w Łodzi, a w 1855 r.
na parceli leżącej na terenie parku Źródliska przy Wodnym Rynku uruchomił mechaniczną przędzalnię bawełny oraz tkalnię i szybko uzyskał przewagę nad innymi przemysłowcami. Przewidziawszy nadejście kryzysu surowcowego, wywo-
łanego wojną secesyjną w Ameryce (główne źródło zaopatrzenia w bawełnę), zgromadził odpowiednie zapasy bawełny i jako jedyny wyszedł z kryzysu bez uszczerbku. Powiększył przedsiębiorstwo i wzniósł przy nim osiedle domów robotniczych oraz pałac. W 1870 r. było tu zatrudnionych 1191 osób,
a wartość produkcji osiągnęła 1850 tys. rubli. Od 1873 r. uruchomiono na Księżym Młynie nowy, okazały oddział (zwany „Pfaffendorf”) złożony z przędzalni i tkalni. W sąsiedztwie zbudowano ogromne osiedle „familijne”, a w nim szkołę, sklepy, studnie, komórki, magiel, a także szpital i niewielką rezydencję.
Aby wykończenia tkanin były lepszej jakości, zakupiono tereny posiadeł bielnikowych, ciągnących się wzdłuż ul. Emilii (dziś ul. Tymienieckiego) do Piotrkowskiej, i wystawiono na nich nowoczesną apreturę
i farbiarnię.
Kolejnym krokiem było przekształcenie przedsiębiorstwa w 1881r. w spółkę akcyjną – „Towarzystwo Akcyjne Manufaktur Bawełnianych Karola Scheiblera”. Kapitał akcyjny wynosił 9 mln rubli podzielonych na 360 akcji, rozdzielonych pomiędzy członków rodziny i założycieli spółki. Powstało doskonale zorganizowane przedsiębiorstwo, największe w Królestwie i Europie.
Mimo wielu zmian organizacyjnych stara zabytkowa zabudowa wciąż istnieje. Tu, w niewielkiej odległości od centrum miasta, możemy wejść do swoistego
skansenu, w którym oryginalny układ przestrzenny jest świadectwem łódzkiej tożsamości.
żródło: NBP
